WE REMEMBER FRUMA AND ALL THE ANONYMOUS VICTIMS OF AUSCHWITZ!

Halina Birenbaum, Auschwitz prisoner nr. 48693, in the palace of the Polish president, upon receipt of the medal: "Krzyz Oficerski Orderu Odrodzenia Polski" from the president Aleksander Kwasniewski, Warsaw 29.9.1999

Halina Birenbaum was chosen to be the "Person of Reconciliation for 2001" 14.03.2001

This year, the Polish Council of Christians and Jews has presented this title to Halina Birenbaum, a Polish-Hebrew novelist living in Israel. This honor is given for merits in the field of Polish-Jewish dialogue.

Halina Birenbaum was born in Warsaw, where, as a child, she lived with the nightmare of the war. In the Majdanek Concentration Camp she spent a night in a gas chamber; in the morning it turned out that the Germans had run out of gas.

She was also a prisoner of Auschwitz-Birkenau.

She survived, though almost all of her family had died. She recounts her memories during meetings with Polish, German, and Jewish youth, building bridges this way between Christians and Jews.

DIALOG: HALINA BIRENBAUM - Człowiek Pojednania 2001

DIALOG: HALINA BIRENBAUM - Reconciliation Person of the Year 2001

January 2003:

New Monograph "My Hundreds of Years in the Holocaust", Polish, English, French & Hebrew

Moje Lata - Wieki w Shoah - Polish

Life as Hope - Complete Translation at Kobos's Web Site "SHOAH"

Life as Hope - English

La Vie Comme l'Espoir - Mes Années - Siècle de l'Holocauste (French)

The Monograph in Hebrew (Word Document)

Letters to Halina after a Mission to Poland 2004 (Hebrew) אחרי מסע שורשים לפולין מכתבים להלינה

Halina Birenbaum: Sounds of a Guilty Silence - Selected Poems

The Holocaust Testimony of Moniek Sieradzki of Lodz

Władysław Szlengel First Posted on Yom Hashoah, Nisan 27, 5763 (29.4.2003) - 60 years later...

"A Dry Notation, and Yet So Much", "Pro Memoria" No. 7 of the Auschwitz-Birkenau State Museum

"Among Women on the Edge of Death" , "Pro Memoria" No. 5-6

"Echoes after the Camp" , "Pro Memoria" No. 8

A Note:
The three articles mentioned above are posted after a permission from Auschwitz-Birkenau State Museum was granted A.H. 26.9.2003

"If the World Could Be Thus" - Following the Visit of Pope John Paul II in Israel March 2000

Szalom Chaver

“Jakimi słowami określić wybaczenie”? “In which words to express forgiveness ?” (in Zwoje 34 – Kobos' Web Site)

Cyganie   mojego   dzieciństwa – (The Gypsies of my Childhood) (in Zwoje 36)

Wspólne zwycięstwo tego co ludzkie w nas, z Haliną Birenbaum rozmawia Katarzyna Jekiełek (Mutual Victory of Humanity within Us - Dialog between Halina Birenbaum & Katarzyna Jekiełek ) (Zwoje 37)

Bo dobro jest nadzieją – i życiem ( Because Goodness Is Hope and Life) (Zwoje 37)

Henryk... W zamieci wojen (Henryk - from the Storms of War, September 1939 Warsaw Campaign until those of Israel) (Zwoje 37)

חיים בירנבאום: בסערת המלחמות – מספטמבר 1939 עד מערכות ישראל...

Z podróży z izraelską młodzieżą do polski 2003 (A Journey to Poland with Israeli Youth – 2003 (Zwoje 37)

Izrael a Shoah (Israel and the Holocaust - Shoah) (Zwoje 37)

Pragnę wierzyć że to nie jest daremne (I Would Like to Believe That It Is Not in Vain) (Zwoje 38)

Z mojej podróży na Litwę i do Polski 19. 09. 2000 – 26. 09. 2000 (A Journey to Lithuania and to Poland 19.09.2000 – 26.09.2000) (Zwoje 38)

Psy w naszym domu (The Dogs in Our House) (Zwoje 38)

"Życzę zdrowia i dobrego humoru – a jeśli nie można, to tym bardziej" - A Meeting with the Artist and Writer Stefania Grodzienska (Stefania Ney) (Zwoje 39)

Dzień, w którym wyprowadzili Korczaka (The Day when They Took Janusz Korczak) (Zwoje 40)

Janusz Korczak – "Pamiętniki z getta (fragmenty)" (Diaries from the Ghetto – paragraphs) (Zwoje 40)

Prawda nie jest antysemicka (fragmenty) (The Truth is not Anti-Semitic - paragraphs) (Zwoje 40)

קרול: הבריחה מידי הנאצים

Achmed

Halina Birenbaum's Works in Spanish

Halina Birenbaum's Works in Portuguese

Yakov Gilad: Ashes and Dust

Selected Poems

Most of the poems are in Kobos' Web Page "Zwoje" "THE   SCROLLS " An Internet Cultural Periodical and the Hebrew version in Zchor)

The Pianist (Pol.)	The Pianist (Eng.)	The Pianist (Heb.)
Drzewa milczą (Pol.)	The Trees are Silent (Eng.)	The Trees Are Silent (Heb.)
Mój Ojciec (Pol.)	My Father (Eng.)	My Father (Heb.)
To był tylko początek (Pol.)	It Was Only the Beginning (Eng.)	It Was Only the Beginning (Heb.)
Czy mnie widzisz, Mamo? (Pol.)	Mother, Do You See Me? (Eng.)	Mother, Do You See Me? (Heb.)
Mój brat Chilek Grynsztejn (Pol.)	My Brother Hilek (Eng.)	My Brother Hilek (Heb.)
Ona tam czekała (Pol.)	She Waited for Me (Eng.)	She Waited for Me (Heb.)
Po prostu zyc (Pol.) Just to Live mnoży się zło The Evil Grows | czego bać się What to Be Afraid of | czyje zwycięstwa? To Whom Are the Victories? | w raju fanatyzmu In the Paradise of Fanaticism | dobija bezradność Helpless Blowing Up | pomylona jasność The Mistaken Brightness | złe porównanie... Bad Comparison...

"Poems before and within the Flood" (Hebrew) Yom Hashoah April 19^th, 2004

Jak kwiaty na wietrze Linie po linii rozrzuciłam - Mieszankę dziwną Łez i uśmiechów dalekich bólu tęsknoty i obrazy które są tylko w pamięci jeszcze jak kwiaty na wietrze rozproszone wiatrem na wszystkie strony rozsiane Luty 1985, z tomiku „Nawet gdy się śmieję"

Flowers in the wind Rows by rows I scattered a strange disorder of tears and distant smiles pain and longings pictures that are still only in my memory - like flowers in the wind scattered in the wind sown in the earth Translated by Ada Holtzman

Halina Birenbaum - a writer, poet, and translator - born in Poland, was fifteen when the war ended and has been living in Israel since 1946. Her opus vitae "Hope is the last to die" has been published in Poland, Israel, Germany and the United States - fast becoming a classic of holocaust literature. Her volumes of poetry include several titles, originally published in Polish and Hebrew. The poet can be contacted by email: halina "at" 012.net.il (to avoid spam)

List of Halina Birenbaum's Publications

 "Nadzieja umiera ostatnia" (Hope is the last to die) Czytelnik, Warszawa 1967 (wyd.I), 1988, (wyd.II)

  "Hope is the Last to Die", the State Museum in Oswiecim, 1994

"Nadzieja umiera ostatnia", POM, Parol, 1996.

 "Hope is the last to die"; Twain Publisher, New York 1971

"Hope is the Last to Die", M.E. Sharpe Publishing, New York 1996

 "Die Hoffnung Stirbt Zuletzt"(Hope is the last to die) - Reiner Padligur Verlag, Hagen 1989

 "Aufbruch in der Vergangenheit" (Journey into the Past) Ew. Kirche, Berlin 1989

 "Die Hoffenung Stirbt Zulettz", Fischer Taschenbuch Verlag, 1995

 "Ha Haim Ketykvah" ( Life as Hope), Hakibutz Hameuhad, Tel-Aviv 1983

 "Hope is the last to die", Japanese, Tokyo Ushio Company, Tokyo 2000

Closing Section by the Translator Satoshi Kusakabe

"L' espoir ne meur jamais", (Hope is the last to die) SB.Com.Editeur Paris, 2000

 "Powrót do ziemi praojców",(Back to the land of the Fathers), Czytelnik, 1991.

 "Ruckkehr in das Land die Fater" (Back tthe land of the Father), Fischer Taschenbuch Verlag, Frankfurt 1998

 "Każdy odzyskany dzień" (Every Given Back Day) Znapub.Kraków 1998

 "Wołanie o pamięć" (The Cry for Remembrance) POM, 1999

 "Nigun Pnimi"poems (Inner ) Traklin, Tel Aviv 1985

 "Asher Karati Lemetim" byWladislav Szlengel - Hebrew translation (What I read to the deead), Eked, Tel Aviv 1986

 "Shirim Lifney Wemitoh Hamabul" (Poems before and from time of thflood) own poems and translations Syfryjat Maariv, Tel Aviv 1990

 "Nawet gdy się śmieję" poems (Even when I laugh) KAW, Rzeszów 1990

 "Nie o kwiatach" (Not about flowers) BUS, Kraków 1993

 "Nicht die Blummen Wegen" (Not about flowers) Gildenstern Verlag Bad Honnef 1990

"Jak można w słowach" poems (How possible in words?) Centrum Dialogu, Kraków-Oświęcim 1995

 "Sounds of the guilty silence", poems, Centrum Dialogu Kraków-Oświęcim 1997

 "Echa dalekie i Bliskie - Spotkania z młodzieżą" ( Znak, POM Karków 2001

 Halina Birenbaum und ich, wiersze i refleksje młodzieży niemieckiej na ich temat, wyd. Books on Demand GmbH ISBN 3-8311-3908-3

Wladyslaw Szlengel  Mala Stacja Treblinki Na szlaku Tluszcz-Warszawa, z dworca Warschau-Ost wyjezdza sie szynami i jedzie sie na wprost... I podroz trwa czasami piec godzin i trzy cwierci, a czasami trwa ta jazda cale zdo smierci... Astacja jest malenka i rosna trzy choinki, i napis jest zwyczajny: tu stacja Treblinki. I nie ma nawet kasy ani bagazowego, milion nie dostanie biletu powrotnego... Nie czeka nikt na stacji i nikt nie machchustka, i cisza tylko wisi, i wita glucha pustka. I milczy slup stacyjny, imilcza trzy choinki, i milczy czarny , ze... stacja Tre. I tylko wisi z d (reklama w kazdym razi) zniszczony stary napis: "Gotujcie na gazie." ***

A SmallStation Called Treblinka* By Wladyslaw Szlengel (1914-1943) inGhetto Uprising 1943. Here is the small station of Treblin Here is the small station of Trebli On the line between Tluszcz and Warszawia From the railway station Warsaw - East You get out of the station and travel straight Tjourney lasts five hours and 45 minutes more And sometthe same journey lasts A whole life until your death And the station is very small Three firtrees grow there And a regular signboard saying Here the small station of Treblinka... Here is the small station of Treblinka... And no cashier even Gone is the cargo man And for a million zloty You will not get a return ticket And nobody waits for you in the station And nobody waves a handkerchief towards you Only silence hung there in the air To welcome you in the blind wilderness And silent is the pillar of the station And silent are the three firtrees And silent is the black board Because here is the small station of Treblinka... Here is the small station of Treblinka... And only a commercial board stands still: "Cook only by gas" Here is the small station of Treblinka... Here is the small station of Treblinka... * Translated from Polish to Hebrew by Halina Birenbaum and from Hebrew to English by Ada Holtzman. Yehuda Poliker, son of an Auschwitz Holocaust survivor from Thessaloniki wrote music to the poem and it is in his album: "Ashes and Dust".

Halina Birenbaum:

Today is the Birthday of My Brother Hilek

Mój brat Chilek Dzisiaj są urodziny mojego Brata ale on zginął w Auschwitz, przed czterdziestu laty, w selekcji wyznaczony na lewo – na śmierć. Trudno mi już wierzyć że On w ogóle istniał... Dwudziestoletniego zabrali go do krematorium. Ja wtedy byłam małą dziewczynką, więźniarką w Birkenau. Ledwie pamiętam jak On wyglądał, nie mam nawet Jego fotografii! W moim domu w getcie wszyscy bali się, że mój los będzie najgorszy, że mnie pierwszą przeznaczą na śmierć... Być może mieli rację. Pod wieloma względami zostałam Tam z nimi. Pewnym jest, że nie zdążyłam być dzieckiem. Pokolenia minęłam w straszliwym pędzie, zmieszałam się z żywymi i martwymi Stamtąd. Ja – ta mała niezdara rodziny – dziś potrafię żyć, być Jej godna, czcić Ją, przekazywać Jej obraz, wymiawiać Jej imię, pamięć o Nich przekazywać innym. Dziś mój brat mógłby być ojcem, dziadkiem, moje dzieci mogłyby mieć wujka... One nigdy nie widziały twarzy swych bliskich, ale wiedzą od kogo się wywodzą – i pamiętają! Może nie daty ich urodzin i kiedy ich zamordowano, nie pójdą na ich groby, których nie ma nigdzie. Lecz będą Ich opłakiwać, czcić, przypominać, ich zasłyszane imiona – zapamiętają. Mój brat będzie żyć w ich sercach, W postaciach ich dzieci i dzieci ich dzieci. To nie to samo! On został zamordowany młody, w pełni życia. I tego nie da się zwrócić. Dziś data Jego urodzin a Jego tak dawno już nie ma – żadnego po Nim śladu! Wiatry noszą Jego popioły rozproszone i będą je rozwiewać do końca świata i czasu. Czy mnie wolno podpisywać się nowym imieniem, istniejącym, żywym? Czy to jestem ja? Czy ja kiedyś miałam Brata? Przed tak wielu laty? Tak wychodzi według dat, liczb dni, miesięcy... Te wracają co roku, nawiedzają mnie – Bez Najdroższych. 30.11.1982 – 30. 09. 2003

Halina Birenbaum: Today is the Birthday of My Brother Hilek (30 of November 1922 - ? 1943) Translated by Halina Birenbaum and Ada Holtzman Today is the birthday of my Brother but He perished In Auschwitz, 40 years ago, signed by the selection - to the left. It's hard for me to believe that He was at all... In the age of twenty, they took Him to the Crematoria, while I was a little girl, I can hardly remember how He looked, I don't have even a single picture! At home in the Ghetto everybody was scared That my fate will be the worse, destined to die the first... Maybe they were right - In many ways I remained there with them Surly I didn't get to be a child. I passed generations in a terrible run... Got mixed there with the livings and the Dead. Me the little one, the unwieldy of the family - succeed to live today Deserve to be a part of Her, to cherish Her To pass Her image, to pronounce Her name To penetrate Her memory in the others. My Brother could be a father today, a grandfather. My kids could have an uncle... They never saw the faces of their kinsmen! But they are alive and know from what they were born and grew - they will remember. Maybe not the dates of birthdays and dates when They were murdered, Will not go to their graves never dug, graves which do not exist in any place. But will honor Them, will cry over Them, Will remember Them! Through the stories and the names That they have heard, they will remember Them... My Brother will live in their hearts, In the images of their children and their grandchildren. But this is not the same! He was murdered when so young, in the prime of life This cannot be returned!!! - Today is His birthday And He is no more here for so long - no trace was left. And winds will blow His scattered ashes Until the end of world!... Is it proper that I sign my other name, which exists and lives? Is it me? Did I have Him? Had I a Brother once?! So many years ago... So it seems according to the dates, the numbers of the days, the months... They come back year by year, appear Without the dearest. 30.11.1982 My Brother Hilek (at Kobos Web Site: "Poems of the Holocaust")

Fruma Imię tak dawno nie wymawiane wygrzebane przypadkiem ze świata popiołów w otchłpamięci Wychud twarz przezroczysta blada skulona przy mnie pod kocem na narze w bloku 27 dwa tygodnpo tyfusowej ^(1opowiada zatopiona w drogich obrazach o domu o matce o przysmakach jakie jadała Sł grzeję się ciepłem jej ciało wyobraźnią o jej domu w Sosnowcu nieznanym o tych fantastycznych przysmakach byłam dłużej w obozie choć młodsza mnie zawlekli do Birkenau z getta Warszaw z komory gazowej Majdanka wzajemnie wspierałyśmy się na bloku hałas tłum więźniarek ruchliwy tego dnia w Auschwitz mgła nieprzenikniona ziąb straszliwy - niebyła szansa komanda nie idą do pracy można wrócić na koje uśpić głód marzyć o szczęśliwej przeszłości wtem kapo w drzwiach zgiełk się wzmaga napięcie wywołują numery my w opowiadaniu Frumy oderwane chyba bioą kogoś do pracy czy na jakieś kary tyle kobiet na bloku nie zwracamy uwagi cisza po kolejnym wywołanym numerze powtórzone z wściekłością wołanie przerywa wpół zdania milknie zeskoczyła z nary przy drzwiach się rozebrała owiniętą wszorstki koc pognali w grupie wybranych do gazu pod kocem jeszcze ciepło jej ciała w uszach głos wzruszony o dom o matce o matczynym jedzeniu za barakiem przed oczami gęsty czarny dym z wkomina miała 16 lat i delikatną bladą twarz cichą dobroć ludzką w tym piekle na ziemi i tyle z niej pozostało we mnie na zawsze Halina Birenbaum 5.07.1994	פרומה שם זמן רב כל כך לא נאמר הוצא באקראי מעולם האפר במפולת הזיכרון רזה פניה שקופות חיוורות מקופלת לידי מתחת לשמיכה על הדרגש בבלוק 27 שבועיים לאחר סלקצית הטיפוס (1 היא מספרת טבועה בתמונות יקרות על הבית על אימא על המטעמים שנהגה להכין אני מקשיבה מתחממת בחום גופה בדמיונות על ביתה בעיר סוסנוביץ הלא מוכרת לי על אותם מטעמים מופלאים של אימה אני יותר זמן במחנה למרות שצעירה ממנה הובלתי מגיטו ורשה מתא הגז במאידנק התיידדנו כאן בבלוק רעש המון אסירות פעלתניות היום ערפל סמיך מעל אושוויץ קור אימים - סיכוי בלתי רגיל הקומנדו לא יוצאים לעבודה אפשר לחזור לדרגשים להרדים הרעב לחלום על העבר המאושר לפתע קאפו בפתח הדלת מהומה גוברת מתח קוראים מספרים אנחנו בסיפור של פרומה בטח לוקחים אי אלה לעבודה לביצוע עונש נשים רבות בבלוק הרי לא מקשיבות דממה לאחר שם הבא בתור קריאה נוספת נוקשה מחרידה המילים קופאות על השפתיים היא מתאבנת וקופצת מהדרגש התפשטה ליד הדלת נלקחה בקבוצת הממוינות - לגז מתחת לשמיכה עדיין חום גופה באוזני קולה הנרגש מלים על בית על אימא על אוכל בפני עיני מאחורי הבלוק עשן שחור סמיך מארובה ענקית הייתה בת שש עשרה פניה עדינות חיוורות שקטה חדורה טוב אנושי בתופת הזו אני נושאת אותה בתוכי תמיד הלינה בירנבאום 5.06.1994
^1) W okresepidemii tyfusu w Birkenau jesienią 1943 r. odbywały się częste selekcje, podczas których nie rozbierano się do naga. Badano jedynie języki - biały język stanowił wyrok do gazu. Na opisanej wyżej selekcji nie odprowadzano do komór gazowych jak zwykle, tylko coś zaznaczano obok numerów poszczególnych więźniarek. Po dwóch tygodniach dopiero wywołano numery tych kobiet podczas blokady w obozie i rozebrane zawleczono je na śmierć. H.B.
Fruma a name long not mentioned by chance scooped out from the world of ashes from the gap of memories emaciated transparent pale face curled up near me under a blanket on a bank in 27^th block two weeks after typhoid selection ^(1speaking absorbed in lovely scenes about her home about mother about delicacies which she once ate I listen warming myself with her body's warmth imagining her home in the unknown town of Sosnowiec about the fantastic delicacies though I was younger, I'd been longer in the camp they dragged me to Birkenau from the Warsaw Ghetto and from the gas chamber in Majdanek we mutually supported each other ith a noisy crowd of active prisoners today there was a dense fog in Auschwitz awful chill uncommon the command - nobody works today we can return to our bunks put to sleep hunger and daydreams about the happy past all of sudden a capo at the door turmoil grows tension calling out numbers we were lost in Fruma's tale maybe they are taking somebody to work or somebody is being punished with so many women on the block we don't pay attention silence after the next number is called furious repeated calls stopping at half sentence silently jumps of the bunk near the door she took off her clothes covering herself with a gray rough blanket chased in the group of the selected to the gas under the blanket still warm her body sounds of touching voice about home about mother's cooking before the eyes behind the barrack dense smoke from a huge chimney she was 16 years old and had a delicate pale face quiet human kindness in this hell on earth and so much was left of her in me forever Halina Birenbaum July 5, 1994 Translated from Polish by June Friedman ^1) At the time when in the fall of 1943 was a typhoid epidemic there were often selections but there was no need to take off clothes till naked. They used to lock at the tongue. A with tongue was a verdict for gas. On the described selection nobody was taken to the gas chamber as usual, but they marked something near the number of an individual prisoners. After two weeks they called numbers of women during a blockade in the camp and dragged them undressed to their death. H.B.

Contact Halina Birenbaum: halina "at" 012.net.il (replace "at" with @ to avoid spam).

Halina & Chaim Birenbaum on their 50^th wedding anniversary

Last Updated August 30^th, 2004

Home	My Israel	Father	Album	Gombin	Plock	Trip	SHOAH	Communities
Heritage	Searching	Roots	Forum	Hitachdut	Friends	Kehilot	Verbin	Meirtchak
Treblink	Bialystok	Halina	Chelmno	Mlawa	Testimonies	Personal	Links	Guest Book
WE REMEMBER! SHALOM!